İçinizde İsmail Akbay’ı tanıyan varsa parmak kaldırsın…
..?
Peki kimdir sizce İsmail Akbay?
Besteci olabilir mi?
Ya da şarkıcı?
Tiyatro oyucusu?
Yazar?
Gazeteci?
Futbolcu olabilir mi?
Yok canım, futbolcu olaydı, ya da şarkıcı veya artis,
tanırdık mutlaka(!)
En azından ben tanırdım, değil mi?
Star’da (dün gece) yayınlanan Okan Bayülgen’in Dada
programını izlerken, aslında formatına pek de aykırı olan, Prof. Dr. Arsev
Eraslan ve Stuart Kline adlı iki konuğu dikkatimi çekti.
Sürekli “lay lay lom, şıkıdım yandan aman oh(!)” modundaki içeriğine uygun akan programda bilim konuşulunca ister istemez dikkat kesildim.
“Okan Bayülgen’in başına sünger mi düştü, hayırdır, ne
oluyoruz? NASA, Bilim, kara delikler, Einstein felan..." derken, bu iki konuk; bilim
üzerine, NASA’da çalışan Türkler üzerine konuşmaya devam etti ve sıklıkla İsmail Akbay ismini telaffuz ettiler…
Ve birçok kişi İsmail Akbay’ı ilk kez bu şekilde duymuş
oldu...
Bilen biliyordu gerçekten de, kimdi İsmail Akbay?
NASA tişortlu konuklardan, Türk Havacılık Kronolojisi
kitabının yazarı Amerikalı (İnternette casus olduğuna dair bilgiler dolaşan) Stuart
Kline, İsmail Akbay’ın 1930 Mudanya’nın Trilye (Zeytinbağ) beldesinde doğmuş
olduğunu söyleyince şaşkınlığım bir kez daha arttı.
Akbay, NASA’da çalışmış, Bursa Erkek Lisesi ve ardından
devam ettiği İstanbul Haydarpaşa Lisesi mezunu bir hemşerimizmiş meğer ve ben
bu ismi daha önce duymamıştım.
Kendimden utandım...
Meğer ne cahilmişim ki, bir Bursalının NASA’da çalışmış olduğundan habersizmişim...
Sadece NASA'da çalışmış olması değildi
onu özel kılan.
Çünkü Akbay aynı zamanda NASA'da çalışan ilk Türk mühendis. 1956
yılında Üniversite eğitimi için ABD’ye gidiyor ve Tennessee Üniversitesi’nden
fizik mühendisi olarak mezun oluyor.
İşte onda sonra Dünyaca ünlü roket bilimci
Dr. Wernher Von Braun tarafından Marshall Uzay Merkezi’nde Apollo Saturn V-S1C
roketinin F1 motoru entegrasyon çalışmalarını sürdürecek mühendis ekibine seçilen
birkaç mühendisten biri olmayı başarıyor Akbay. Ve aynı zamanda Apollo - Soyuz Test
Projesi'nde Saturn 1B/H-1 motor entegrasyon çalışmalarında da öncülük eden birkaç
isimden biri. İsmail Akbay 1963-1975 yılları arasında NASA’da yönetim
kademelerinde de görev yapacak kadar üst kademelere yükseliyor.
NASA deneyiminden sonra uzay teknolojilerinin Amerikan uzay
sektörüne transferi ve diğer federal bütçeli teknolojilerin ticarileştirilmesi
alanında çalışan bu değerli fizikçinin ülkemize bir faydası olmamış mı
dersiniz?
Olmaz mı?
1996 yılında Ege Serbest Bölgesi’nde Uzay Kampı kurma
fikrinden bahsederek Uzay Kampı Türkiye düşüncesinin ilk temellerini atıyor. Haziran
2000’deki açılış törenine katılıp kampın sonraki gelişim ve ilerlemelerini
takip ederek Uzay Kampı Türkiye’nin en büyük destekçisi oluyor.
Düşünsenize; Mudanya ilçesinin (o zamanlar köy olan)
Zeytinbağ’da doğmuş bir köylü çocuğu, taa Amerikalara gidiyor, Dünyanın en
önemli projesinde görev yapıyor ve Bursalıların bundan haberi yok.
İsmail Akbay gibi bir değer Bursa’dan çıkmış ama Bursa Valiliği, Bursa BŞ Belediyesi, hatta BTSO, bugüne kadar neden
her hangi bir girişimde bulunmadı; ya da bulundu da neden kamuoyuna yeterince yansımadı,
yansıtılmadı, merak ediyorum!
İsmail Akbay, emekli olduktan sonra yaşamını sürdürdüğü ABD'nin
Huntsville kentinde, evinde çıkan yangında dumandan boğularak 2003 yılında ne
yazık ki hayatını kaybetmiş. Akbay’ın ölümü de ayrı bir trajedi aslında;
karısını alevler arasından çıkardıktan sonra geride kalan çok sevdiği köpeğini de
kurtarmak için tekrar eve giren Bursalı bilim adamının bu özverisi ne yazık ki
hayatına mal olmuş!
İsmail Akbay’a Bursa’nın ve Bursalının bir vefa borcu
olduğunu düşünüyorum.
Bir bilim merkezine, bir caddeye veya bir meydana ismi
verilemez mi?
Heykeli dikilemez mi?
Zeytinbağ’da doğduğu ev müze yapılamaz mı?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder